Merhaba  Değerli Okuyucularımız,

Bu yazımız da ülkemizde Kentsel Dönüşümün amacı, temel sorunları, fırsatları, mülkiyetin önemi ve uzlaşma ile alakalı süreçten bahsedeceğiz.

Keyifli okumalar dileriz

Türkiye’de Kentsel Dönüşümün Amacı Nedir?

Afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların tespit edilmesi ve böylece söz konusu alanlar ve riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, inşaat ve mimari standartlara uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini oluşturmak için iyileştirme, tasfiye ve yenilemelerde bulunulması amacıyla 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” çıkarılmıştır.

Bu kanun çerçevesinde, kentsel dönüşümde temel amaç, herhangi bir afet neticesinde bir daha can kaybı yaşanmamasının sağlanması ve kentlerin sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerine dönüştürülmesidir.

Afetler meydana gelmeden önce zarar azaltmaya yönelik gerekli tedbirleri içeren, pratik ve hızlı müdahaleyi sağlayacak uygulama araçları öngören, konunun hassasiyetine binaen yaptırıma yönelik hükümleri olan, toparlayıcı ve kendi içinde bütün olan, finansal yapısı olan, vatandaşı mağdur etmeyecek yardım ve destek alternatifleri olan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun hazırlanmış, 31.5.2012 tarih ve 28309 sayılı Resmî Gazetede

yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Kanunun amacı, afet riski altındaki alanların dönüşümünü ve riskli yapıların yıkımını sağlayarak ülke genelinde güvenli ve yaşanılabilir alanlar oluşturmaktır.

Kentsel Dönüşümdeki Temel Sorunlar Nelerdir?

• Yurdumuzun Kuzey Anadolu fay hattının etkisi altında olması

ve nüfus yoğunluğu fazla olan, ekonomimizin can damarı illerimizin de bu deprem kuşağında yer alması

• Yaşadığımız depremlerin etkisiyle çok fazla can ve mal kaybına uğramamız
• Sağlıklı ve güvenilir yaşam çevrelerine ihtiyaç duyulması
• Sosyal gelişmişliği az olan alanların güvenlik ve suç unsuru faaliyetlerde büyük tehlike arz etmesi
• Riskli yapı stokunun fazlalığı
• Köhnemiş kent parçalarının kentlerin gelişimini olumsuz yönde etkilemesi
• Kent merkezlerinde kalmış sanayi alanlarının taşınması
• Geçmişimizi yansıtan tarihî kent alanlarımızın yok olma tehlikesi altında olması
• Kentlerin imar planlarının parçalı oluşundan kaynaklı sorunlar

Kentsel Dönüşümün Fırsatları Nelerdir?

• İnşaat ve gayrimenkul sektöründe büyüme ve sürdürülebilirlik
• Ekonomik büyümenin sağlanması
• Yapı stokunun yenilenmesi
• Binalarda enerji verimliliğinin artması
• Enerji kayıplarının azalması
• Çevreye duyarlı bir şehir dokusunun ortaya çıkması
• Çarpık kentleşmeden kurtulunması
• Şehirlerin modernleşmesi
• Altyapının güçlendirilmesi
• Deprem olasılığında daha az can kaybının olması
• Gelecek nesillere yaşanabilir binalar ve şehirlerin kalması
• Kişi başına düşen gayri safi milli hâsılanın artması

 Kentsel Dönüşümde Mülkiyetin Önemi ve Uzlaşma

• Kentsel dönüşüm, kentleşmeyi ele alan insan odaklı bir uygulamadır.
• Kentsel dönüşümler mutlaka planlanmış, programlanmış, hukuki, teknik ve mühendislik verilerine dayanan bir modelle uygulanır. Modelsiz uygulama sonuç vermez.
• İnsan duygusaldır. Kentsel dönüşüm uygulama modelinde insanı koyduğumuz yer onun sürece katılımını sağlayacağı gibi, sürece katılmaktan imtina etmesine de sebep olabilmektedir.
• İnsan önemsenmek ister. İnsanın geçim derdi, hayat standardı, yaşamındaki alışkanlıkları gibi nedenler onun sürece katılımını olumlu veya olumsuz etkiler. Bu nedenle modelin uygulama alanındaki insanların beklentilerini karşılayacak nitelikte olması gerekir.
• Bu ve bunun gibi nedenlerden dolayı sürdürülebilir bir kentsel dönüşüm için, yapılaşma ile yapılaşma sonrası oluşacak değer artışının adil ve dengeli dağıtımının odağa alındığı, mekândan, malikten ve mülkiyetten gelen problemlerin bir arada çözüldüğü, uzlaşmayı esas alan bir modelin daha riskli alan ilan edilmeden evvel geliştirilmesi gerekmektedir.
• Halka rağmen kentsel dönüşüm mü? Halkla beraber kentsel dönüşüm mü? Elbette ki halkın muvafakati alınarak halkla birlikte geliştirilen uygulama modelinde biz tünelin sonunu görebilmekteyiz. Başarıya ulaşmış tüm dönüşümler bunu ispat etmektedir.
• Unutulmamalıdır ki her uygulama alanının kendine özgü sorunları ve çözüm yolları olduğundan modelin esnek ve değiştirilebilir olması çok önemlidir.

 Kentsel Dönüşümde Uzlaşmayı Etkileyen Nedenler Nelerdir?

• Ekonomik, sosyal ve kültürel etkenler
• Finansal etkenler
• Siyasal etkenler
• Bürokratik etkenler
• Riskli alanın mekânsal yapısından kaynaklanan etkenler
• Riskli alandaki mülkiyet problemlerinden kaynaklanan etkenler
• Riskli alandaki mülk sahiplerinin hukuki sorunlarından doğan etkenler
• Riskli alandaki hayat standartlarının oluşturduğu olumsuz etkenler
• Riskli alanda yaşayanların beklentileri ve endişeleri
• Riskli alanda alanın büyüklüğünün beklentileri karşılayacak planlamaya uygun olduğu halde, yapılan planlamanın yetersiz kalması
• Riskli alan iş akışı metodolojisinin yanlış uygulanması ya da yetersiz kalması

her yönüyle kentsel dönüşüm

• Riskli alan ilan edilip plan ve tasarım onayı yapıldıktan sonra uzlaşmaya geçildiğinden maliklerin bu durumu kendilerine bir dayatma olarak görmesi
• Plan ve tasarımın onayından sonra kamulaştırmaya gidildiğinden kamulaştırma bedelinin yüksek çıkması.

Evet dilimiz döndükçe, kalemimiz yazdıkça aktardık. Siz değerli okuyucularımızdan gelecek talepler doğurtulsun da Kentsel Dönüşüm süreçleri ile yazılarım devam edecek.